Rura polibutylenowa (PB) Hep2O

Polibutylen (PB) - jest termoplastem z grupy poliolefinów. Wykazuje on niezwykłą kombinację udarności, elastyczności i wysokiej odporności na pełzanie, pęknięcia naprężeniowe i ścieranie. Stosowany tam, gdzie wymagana jest duża stabilność przy dużych naprężeniach w podwyższonych temperaturach (instalacje grzewcze). Polibutylen został wyprodukowany w 1965 roku przez niemiecką firmę Chemishe Werke, lecz dopiero dalsze prace firmy Shell Chemicals z USA nad tym materiałem doprowadziły do jego zastosowania w instalacjach wodociągowych i grzewczych. W Europie, polibutylen na dobre zadomowił się na początku lat 80-tych, w momencie kiedy Shell Chemicals wprowadził udoskonalony rodzaj materiału, poszerzając jednocześnie zakres jego zastosowania do maksymalnych parametrów 70oC/10atm dla instalacji wodnych, oraz 90oC/6atm dla instalacji grzewczych.

Rura Hep2O (po lewej stronie) jest prosta po rozwinięciu.

Unikalną cechą rur Hep2O w zwojach jest ich doskonała zdolność do zachowania prostoliniowości po rozwinięciu, co odróżnia je od niektórych innych rur tworzywowych zachowujących się jak „sprężyna”, co powoduje, że do wykonania stosunkowo prostej instalacji może być wymagany udział dwóch osób. Rury Hep2O są dużo łatwiejsze do rozwijania i układania ze względu na to, że pozostają tam, gdzie zostały ułożone. Pomimo tego, że ich kolor został zmieniony z szarego na biały, łatwość pracy z nimi pozostała bez zmian. Rury Hep2O są sprzedawane w zwojach o długości 25, 50, 100 i 400 m i średnicach 10 mm, 15 mm, 22 mm i 28 mm, w specjalnych opakowaniach – SmartPackTM. Dostępne są również rury do ogrzewania podłogowego Ø16 mm w zwojach 200 m i 500 m. W przypadku instalacji podtynkowych należy stosować izolację zgodnie z zaleceniami przepisów obowiązujących w Polsce. Obejmują one umieszczenie rury Barrier w izolacji termicznej. Dotyczy to również rur Standard stosowanych do wody ciepłej, jak i Barrier stosowanych w instalacjach grzewczych.

Rura standardowa

  • Rura standardowa jest odpowiednia do instalacji ciepłej/zimnej wody użytkowej.

Rura Standardowa w zwoju
w opakowaniu SmartPackTM

Rura Barrier – z barierą antydyfuzyjną

  • Przeznaczona do instalacji centralnego ogrzewania i ogrzewania podłogowego.
  • Posiada barierę tlenową eliminującą przenikanie tlenu.
  • Zaleca się zastosowanie inhibitorów korozji ze względu na możliwość powstania korozji we wszystkich rodzajach instalacji niezależnie od materiału, z jakiego wykonano rury.
  • Możliwość stosowania w instalacjach ciepłej i zimnej wody użytkowej

Rura Barrier w zwoju
w opakowaniu SmartPackTM

Uwaga! Rury Hep2O nie są odpowiednie do przesyłu gazu, oleju lub do zastosowania w instalacjach podziemnych.

Właściwości fizyczne systemu

Kraj produkcji: Wielka Brytania ( asortyment podstawowy)
Materiał: Polibutylen (PB)
Gęstość polibutylenu: 0,93 g/cm3
Chropowatość bezwzględna: 0,005 mm
Wydłużalność cieplna: 0,13 mm/moC
Ścieralność (strata wagi): 1 %
Elastyczność E (moduł Younga): 340 Mpa
Przewodność cieplna: 0,22 W/mK
Promień krzywizny profilowanego łuku: R=5 x Dz
Udarność: nie pęka
Łączenie: szybkozłącze
Korozja: brak
Osadzanie kamienia: brak
Bariera tlenowa: tak, warstwa EVOH stosowana w rurach typu „barrier” - ogrzewanie grzejnikowe, podłogowe i ścienne
Żywotność: 50 lat
Gwarancja: 50 lat

Parametry pracy ciągłej 24h/365 dni:

Ogrzewanie grzejnikowe: 80oC/ 6atm
Ogrzewanie podłogowe i ścienne: 60oC/ 3atm
Ciepła woda: 60oC/ 6atm
Zimna woda: 20oC/ 10atm
Temperatury graniczne: 90oC – maksymalna
100oC – krytyczna

Odporność chemiczna

Polibutylen jest materiałem odpornym na wiele różnorodnych substancji chemicznych, co pozwala na stosowanie go nie tylko w instalacjach grzewczych i wody użytkowej. Mimo to nie jest odporny na benzen i toulen, który często jest stosowany jako rozcieńczalnik farb olejowych. Dlatego jeżeli konieczne jest pomalowanie systemu Hep2O, to należy zastosować wyłącznie farby wodne. Szkodliwe może być również działanie produktów ropopochodnych. Należy zwracać uwagę na to, aby rury polibutylenowe nie stykały się z lepiszczami bitumicznymi stosowanymi w budownictwie. W instalacjach technologicznych wody basenowej nie należy stosować systemu Hep2O z uwagi na duże stężenie chloru, przekraczające dopuszczalną wartość 2 mg/l dla polibutylenu*.

*Zgodnie z rozporządzeniem z 2002 roku (DzU Nr 203, poz. 1718) zawartość wolnego chloru w wodzie pitnej i gospodarczej powinna mieścić się w przedziale 0,1-0,3 mg/l. Podana zawartość chloru nie ma żadnego znaczenia dla trwałości instalacji z polibutylenu.

Odporność mikrobiologiczna

W instalacjach wodociągowych obserwuje się zjawisko powstawania biofilmu - cienkiej warstwy mikroorganizmów pokrywających wewnętrzne ścianki rur. Większość tych organizmów nie ma szkodliwego wpływu na zdrowie. Należy jednak pamiętać, że instalacje źle zaprojektowane, zainstalowane i konserwowane mogą przyczynić się do powstania całych kolonii mikroorganizmów, a te z kolei do rozwoju bakterii niebezpiecznych dla zdrowia, takich jak np. Legionella Pneumonia. Komórki tej bakterii potrafią przeżyć w środowisku źle dobranych, wykonanych i eksploatowanych instalacji nawet do 3 lat. Na rodzaj i rozwój bakterii w instalacjach wodnych ma niebagatelny wpływ rodzaj użytego materiału do ich budowy. Wykresy obrazują procentowy stopień rozwoju flory bakteryjnej ze szczególnym uwzględnieniem - Legionelli Pneumonia w różnych materiałach używanych w instalacjach wodnych.

Przyrost bakterii Legionella Pneumonia
Przyrost flory bakteryjnej

Elastyczność

Istotną zaletą polibutylenu (PB), a tym samym rur z niego wykonanych jest elastyczność, oraz duża odporność na korozję naprężeniową. Cechy te są następstwem niskiego modułu sprężystości (Younga). Wykres poniżej prezentuje wartości modułu sprężystości polibutylenu na tle różnych materiałów stosowanych w instalacjach sanitarnych.

Im mniejsza wartość modułu Younga tym materiał wykazuje większą elastyczność. Duża elastyczność polibutylenu daje korzyści: możliwość układania rur systemem kablowym ograniczenie ilości kształtek (kolan) dużą odporność na skutki zamarzania i odmarzania wysoka udarność (odporność na uderzenia) odporność na korozję naprężeniową zdolność tłumienia drgań.

Ścieralność

Polibutylen charakteryzuje się doskonałą wytrzymałością na ścieranie, dzięki czemu jest stosowany w ekstremalnych warunkach, np. do transportu popiołów w elektrowniach węglowych. W tym względzie przewyższa rury metalowe. Tabela poniżej prezentuje odporność na ścieralność niektórych materiałów.

Materiał PB PE-X Stal Miedź
Ścieralność – strata wagi [%] 1 3 >40 >40

Parametry pracy

Rodzaj instalacji (typ rur) Ciśnienie pracy instalacji [bar] Temperat. pracy instalacji trob[oC] Czas pracy instalacji w trob[lata] Temp. maks. tmax[oC] Czas pracy w tmax[lata] Dopuszcz. temp. awarii ta[oC] Dopuszczalny czas pracy w ta[h]
Woda zimna
(rury STANDARD)
10 20 50 - - - -
Woda ciepła
(rury STANDARD)
10 60 49 80 1 95 100
Ogrzewanie typu grzejnikowego
(rury BARRIER)
6 20
60
80
14 plus
24 plus
10
90 1 100 100
Ogrzewnie typu płaszczyznowego
(rury BARRIER)
3 20
60
80
2,5 plus
20 plus
25
70 2,5 100 100

Ciśnienie (naprężenia) dopuszczalne

Temperatura - °C 20 60 80 95
Obwodowe naprężenie dopuszczalne - N/mm² 7,6 5,7 3 1,6
Ciśnienie dopuszczalne średnicy 15mm - bar 21,4 16,0 8,4 3,3
Czas eksploatacji w latach (24h na dobę) 50 50 50 10

Producentem systemu oraz właścicielem marki jest